Bei la ko terimak email keman Pustaka Negeri Sarawak. Sai-sai wak bei gak Kuching ien mun bak tao aluk pasel telo a liko, mapun la ceramah ih. Semadi ko dibei gak Kuching singen ih.
Kepada Ahli Pustaka Negeri Sarawak,
Anda dijemput menghadiri siri ceramah Sarawakiana seperti berikut:
Tajuk : Adat Istiadat Kaum Melanau
Penceramah : Encik Hat Hoklai (Majlis Adat Istiadat Sarawak)
Tarikh : 19 Ogos, 2010 [Khamis]
Time : 2.30 pm - 4.30 pm
Tempat : Bilik Seminar 1 & 2, Pustaka Negeri Sarawak
Ringkasan ceramah:
Masyarakat Melanau merupakan masyarakat etnik yang terdapat di Sarawak. Umumnya masyarakat Melanau mempunyai persamaan dengan masyarakat Melayu baik dari segi kepercayaan, kebudayaan dan adat resam. Justeru itu masyarakat ini merupakan satu cabang dalam masyarakat Melayu (atangkah ih? atau luin menak2 singen ih?...hmmm???). Namun begitu masyarakat Melanau tetap mempunyai budaya dan adat resam mereka yang tersendiri. Adat resam ini jelas terlihat dalam aspek kehidupan mereka seperti kelahiran, perkahwinan dan juga kematian. Adat resam atau amalan ini diwarisi sejak zaman berzaman dan masih diteruskan hingga ke hari ini.
Sebarang pertanyaan boleh menghubungi Encik Edison Ricket (082-449126) atau Puan Drang Jite/ Encik Awang Affizan di talian 082-442000 sambungan 302/303.
Penyertaan adalah percuma.
Showing posts with label Melanau. Show all posts
Showing posts with label Melanau. Show all posts
Thursday, August 12, 2010
Tuesday, July 28, 2009
Kenyuma
Lau sabei ko cerita pasel lameh. Lau ih ko bak cerita pasel KENYUMA.
Saji keman uled angai kawak telo a liko oh owh. Mun bak kenira atang bei telo macem ji gaya uled kinah telo.Wak paling popular saji si'et atau ulat mulong lah. Ien saji gak ga'an-ga'an a ngak tao pasel si'et. Lagipun idak kawak ji bangsa atau kaum kik wak keman si'et kawak. Mun gak Sabah, lien gi'ih menibah ien "butod". Ko bei kawak tan cerita pasel si'et siew sabei dagen blog ih, mun kelo bak maca cuba inyi pebak "search my blog" ien.
Beh ien telo keman lameh. Ien ko rasa debei ngak rapa popular gak kik. Ko debei ngak bei petemu bangsa kik wak keman lameh walaupun jauk kawak ngak ji gaya ko merantau gak Borneo ih. Tapi bagi telo gak liko lameh lah uled wak paling ma'al rega ajau jegum wak paling dao nyam.
Ok, ajau telo bak cerita pasel kenyuma. Paya kejian ateng ko keman kenyuma? Ako pun dei senged agei. Saji dana atang ji ngak gaya ko debei keman kenyuma. Ko rasa kejian ko keman lian ko agei sekul gak sekolah rendah sabei. Kalik bei dagen awal 90an.
Bukan kayo sebarang kawak ji kedau a mayam kenyuma ih. Sui telo gak liko nayam padahal kayo wak ngak titak dadit bei 2 kaki ji kelalo ien nu'em dagen anum singen.Tapi lian gak ko iran kawak bila ko pilak lo mak suped kayo wak lenyed dagen anum serta lien tao kenah igekkah debei kenyuma ien. Ien ako saji debei rapa tao, tan an tan luin tao kenyuma dagen kayo ien kenah kanen. Kalik luin saji tao jenis kayo ien kawak gak lah.
Mun bak nikut atang gaya lo mak ko menak kenyuma, kayo wak saji ngak penilik jenis nyin tibang luin beh ien titak dadit-dadit bei 2 kaki ji kelalo. Beh ien nu'ei jujuk baruklah ninak dagen anum. Nu'am dagen anum gak lisi sungai bei 3 bulan dakai kepaut. Beh 3 bulan baruklah bei kenyuma keman kayo ien. Senged ko lah, mun anum masin labik gak sungai kamei, laju aluk kayo ien nesok kenyuma. Ko pun iran kawak, uled nau da kah kenyuma ih? Mun nilak ji petiduh ji. Lalo kejien tapi nyipen kenyuma ih manyit angai. Ienlah mun bak tao idak kah debei kenyuma ien dagen kayo wak nu'am telo ien, sagam singen tan bi'eh kayo ien. Mun idak ji nyipen ien keluar gakbi'eh kayo idak lah gak kenyuma ien dagen kayo ien.
Ko suka kawak keman kenyuma ieh. Mun ngak nisik sup ji jumit, memang temih alu nyam. Tapi paut angai ngak ko dei keman, dei taolah mun ko agei luk keman mun ko peden kenyuma ih. Ji petiduh ji oi...:D Geli udei tan ko bila ko nyenged. Tapi uno-uno pun kenyuma ih adalah salah satu agei wak kinah telo a liko.
Bila ngak keluar keman kapong, bei kawak pepikir pasel wak keji'ih. Agei kenahkah telo mengekalkan kebiasaan telo wak dana supaya debei teras neliluk. Ien semuah hanya keman telo debei singen.
Dibei bak kiyak nyadin "orang asal". Dibuh bak diagungkan adat liko kik.
Ien singenlah ji gaya bak cerita lau ih jegum kelo. Lau suneh cerita udei.
Saji keman uled angai kawak telo a liko oh owh. Mun bak kenira atang bei telo macem ji gaya uled kinah telo.Wak paling popular saji si'et atau ulat mulong lah. Ien saji gak ga'an-ga'an a ngak tao pasel si'et. Lagipun idak kawak ji bangsa atau kaum kik wak keman si'et kawak. Mun gak Sabah, lien gi'ih menibah ien "butod". Ko bei kawak tan cerita pasel si'et siew sabei dagen blog ih, mun kelo bak maca cuba inyi pebak "search my blog" ien.
Beh ien telo keman lameh. Ien ko rasa debei ngak rapa popular gak kik. Ko debei ngak bei petemu bangsa kik wak keman lameh walaupun jauk kawak ngak ji gaya ko merantau gak Borneo ih. Tapi bagi telo gak liko lameh lah uled wak paling ma'al rega ajau jegum wak paling dao nyam.
Ok, ajau telo bak cerita pasel kenyuma. Paya kejian ateng ko keman kenyuma? Ako pun dei senged agei. Saji dana atang ji ngak gaya ko debei keman kenyuma. Ko rasa kejian ko keman lian ko agei sekul gak sekolah rendah sabei. Kalik bei dagen awal 90an.
Bukan kayo sebarang kawak ji kedau a mayam kenyuma ih. Sui telo gak liko nayam padahal kayo wak ngak titak dadit bei 2 kaki ji kelalo ien nu'em dagen anum singen.Tapi lian gak ko iran kawak bila ko pilak lo mak suped kayo wak lenyed dagen anum serta lien tao kenah igekkah debei kenyuma ien. Ien ako saji debei rapa tao, tan an tan luin tao kenyuma dagen kayo ien kenah kanen. Kalik luin saji tao jenis kayo ien kawak gak lah.
Mun bak nikut atang gaya lo mak ko menak kenyuma, kayo wak saji ngak penilik jenis nyin tibang luin beh ien titak dadit-dadit bei 2 kaki ji kelalo. Beh ien nu'ei jujuk baruklah ninak dagen anum. Nu'am dagen anum gak lisi sungai bei 3 bulan dakai kepaut. Beh 3 bulan baruklah bei kenyuma keman kayo ien. Senged ko lah, mun anum masin labik gak sungai kamei, laju aluk kayo ien nesok kenyuma. Ko pun iran kawak, uled nau da kah kenyuma ih? Mun nilak ji petiduh ji. Lalo kejien tapi nyipen kenyuma ih manyit angai. Ienlah mun bak tao idak kah debei kenyuma ien dagen kayo wak nu'am telo ien, sagam singen tan bi'eh kayo ien. Mun idak ji nyipen ien keluar gakbi'eh kayo idak lah gak kenyuma ien dagen kayo ien.
Ko suka kawak keman kenyuma ieh. Mun ngak nisik sup ji jumit, memang temih alu nyam. Tapi paut angai ngak ko dei keman, dei taolah mun ko agei luk keman mun ko peden kenyuma ih. Ji petiduh ji oi...:D Geli udei tan ko bila ko nyenged. Tapi uno-uno pun kenyuma ih adalah salah satu agei wak kinah telo a liko.
Bila ngak keluar keman kapong, bei kawak pepikir pasel wak keji'ih. Agei kenahkah telo mengekalkan kebiasaan telo wak dana supaya debei teras neliluk. Ien semuah hanya keman telo debei singen.
Dibei bak kiyak nyadin "orang asal". Dibuh bak diagungkan adat liko kik.
Ien singenlah ji gaya bak cerita lau ih jegum kelo. Lau suneh cerita udei.
Monday, July 27, 2009
Lelameh
Paut angai ji ngak blog kamei ih dibei dengah alu. Terima kasihlah gak kelo lo sakai-sakai wak luk jungat blog kamei ih walaupun jarang angai ji kamei cerita gak gi'ih.
Uno wak bak dengah ko lau ih ienlah pasel LELAMEH.
Ko cerita tan pengalaman ko debei jegum lo mak apak ko pinyi lelameh dagen gu'un siewlah. Lian ko agei umit sabei kira dagen ujung-ujung 80an awel 90an saji agei bei lameh gak kapong ko. Lian ien agei idak gu'un ayang debei ngak jijak numa balau ataupun ajau bei wak ngak numa nyadin ladang kelapa sawit. Bah segak Matu-Daro ien saji ngak numa nyadin ladang sawit min ngak. Ako agei senged beilah jelakau ien idak alu a keman bah wab (Daled) pado kabak la'an mapun kapong kamei buyak lien inan bei peta'ah bei lameh gak kapong ko. Mun dei salak tan senged ko, lian ien lameh ien bei gak Sg. Kebuaw. Kamei pun dei luk bak debei upet alu kamei pun pa'ai mapun Sg. Kebuaw. Ako agei japan 9-10 taun umor masa ien, dei luk perak, jegum lo mak kawak. Kamei pa'ai saji awal atang mun ngak lau saji dibei sepet agei buyak idak angai a kik ngak pa'ai siew.
Wak senuka ko masa ienlah, bila mengenah lameh ien bau daun kayo jegum mun nu'uh lameh luk labuk bao tanak. Debei bao daun kayo sebarang lameh ih bei tenemu. Ako dei senged kayo nau wak kenedau lameh ih tapi sakai ko susui kayo Meranti. Tapi wak tao ko daun kayo ih kenah ulam unyok nyin ienlah sui a nyat telo kenah keman uled lameh ih. Ko bei melabau gak jelaweh saintis keman Singapore pasel lameh ih. Nyin debei kenah bak pesusui ien uled nau tapi kalik ulat atau larva kupu-kupu tapi debei tao jenis wak an.
Mak ko bei cerita pasel moyang kamei sabei. Mun nyin tabui pinyi lameh debei pernah luk penuk alu put milo wak igek nyin bak kedau medun lameh buyak nyin suka angai pumai lameh tak. Mun nyin pulik kusong singen put milo igek nyin pulik serta bilem alu nyipen. Mun nyin pinyi lameh mesti nyin pingah si'ah jegum bulu. Ien singenlah bak nyin keman lameh ien.
Ako dei rapa senged ji agei gaya lo mak misik lameh tapi ako suka angai keman lameh pu. Mun ngak nepu, ricak alu nyam agei lameh ien. Samalah keman kerupok singen. Mun idak atang kenah , mesti nepu mak ko migek kenah ipih pa'ut. Lameh pu ienlah wak kinah ko jegum janik ko nyadin kerupok gak jawai TV.
Kejian angai ko keman lameh ko rasa dagen taun 1996 kejien. Bebeleh taun kawak padu ko dibei petemu lameh alu agei. Lian ien sabei rega sekilo lameh tak RM60. Ajau sui sakai ko a gak Daled jaja labi RM100 ngak sekilo. Ajau susah angai agei bak pinyi ienlah kalik rega makin ma'al. Mun bei pun dagen gu'un dibei rapa idak jelakau bei. Kalik kayo wak kenedau lameh ien dibei agei.
Mun bei a luk menak kajian pasel lameh ih saji dao atang. Kenah kawak nyadin alasan telo a liko bak madak kerajaan mipih gu'un wak bei kedau lameh ih diam. Sepanjang ako merantau, masok keluar gu'un debei ngak pernah ko petemu lameh. Ienlah wak nyadin misteri ien, buyak nau gak kawasan a liko terutama gak Daled singen bak bei petemu lameh. Buyak nau dibei pernah ko petemu gak kik. Atau buyak debei ngam timing ko kah? Ako pun dei tao.
Lameh adalah salah satu makanan tradisi telo a liko. Dagen dei sedar telo semakin kehilangan makanan telo ien. Idak kawak liko kik wak tutui telo pinyi serta keman lameh ih, ji liko balah, bahkan kina gak Daled pun sagup melei mun bei a jaja.
Ien singenlha ji gaya bak cerita ko lau ih. Bei lian cerita udei.
Uno wak bak dengah ko lau ih ienlah pasel LELAMEH.
Ko cerita tan pengalaman ko debei jegum lo mak apak ko pinyi lelameh dagen gu'un siewlah. Lian ko agei umit sabei kira dagen ujung-ujung 80an awel 90an saji agei bei lameh gak kapong ko. Lian ien agei idak gu'un ayang debei ngak jijak numa balau ataupun ajau bei wak ngak numa nyadin ladang kelapa sawit. Bah segak Matu-Daro ien saji ngak numa nyadin ladang sawit min ngak. Ako agei senged beilah jelakau ien idak alu a keman bah wab (Daled) pado kabak la'an mapun kapong kamei buyak lien inan bei peta'ah bei lameh gak kapong ko. Mun dei salak tan senged ko, lian ien lameh ien bei gak Sg. Kebuaw. Kamei pun dei luk bak debei upet alu kamei pun pa'ai mapun Sg. Kebuaw. Ako agei japan 9-10 taun umor masa ien, dei luk perak, jegum lo mak kawak. Kamei pa'ai saji awal atang mun ngak lau saji dibei sepet agei buyak idak angai a kik ngak pa'ai siew.
Wak senuka ko masa ienlah, bila mengenah lameh ien bau daun kayo jegum mun nu'uh lameh luk labuk bao tanak. Debei bao daun kayo sebarang lameh ih bei tenemu. Ako dei senged kayo nau wak kenedau lameh ih tapi sakai ko susui kayo Meranti. Tapi wak tao ko daun kayo ih kenah ulam unyok nyin ienlah sui a nyat telo kenah keman uled lameh ih. Ko bei melabau gak jelaweh saintis keman Singapore pasel lameh ih. Nyin debei kenah bak pesusui ien uled nau tapi kalik ulat atau larva kupu-kupu tapi debei tao jenis wak an.
Mak ko bei cerita pasel moyang kamei sabei. Mun nyin tabui pinyi lameh debei pernah luk penuk alu put milo wak igek nyin bak kedau medun lameh buyak nyin suka angai pumai lameh tak. Mun nyin pulik kusong singen put milo igek nyin pulik serta bilem alu nyipen. Mun nyin pinyi lameh mesti nyin pingah si'ah jegum bulu. Ien singenlah bak nyin keman lameh ien.
Ako dei rapa senged ji agei gaya lo mak misik lameh tapi ako suka angai keman lameh pu. Mun ngak nepu, ricak alu nyam agei lameh ien. Samalah keman kerupok singen. Mun idak atang kenah , mesti nepu mak ko migek kenah ipih pa'ut. Lameh pu ienlah wak kinah ko jegum janik ko nyadin kerupok gak jawai TV.
Kejian angai ko keman lameh ko rasa dagen taun 1996 kejien. Bebeleh taun kawak padu ko dibei petemu lameh alu agei. Lian ien sabei rega sekilo lameh tak RM60. Ajau sui sakai ko a gak Daled jaja labi RM100 ngak sekilo. Ajau susah angai agei bak pinyi ienlah kalik rega makin ma'al. Mun bei pun dagen gu'un dibei rapa idak jelakau bei. Kalik kayo wak kenedau lameh ien dibei agei.
Mun bei a luk menak kajian pasel lameh ih saji dao atang. Kenah kawak nyadin alasan telo a liko bak madak kerajaan mipih gu'un wak bei kedau lameh ih diam. Sepanjang ako merantau, masok keluar gu'un debei ngak pernah ko petemu lameh. Ienlah wak nyadin misteri ien, buyak nau gak kawasan a liko terutama gak Daled singen bak bei petemu lameh. Buyak nau dibei pernah ko petemu gak kik. Atau buyak debei ngam timing ko kah? Ako pun dei tao.
Lameh adalah salah satu makanan tradisi telo a liko. Dagen dei sedar telo semakin kehilangan makanan telo ien. Idak kawak liko kik wak tutui telo pinyi serta keman lameh ih, ji liko balah, bahkan kina gak Daled pun sagup melei mun bei a jaja.
Ien singenlha ji gaya bak cerita ko lau ih. Bei lian cerita udei.
Tuesday, June 9, 2009
Melanau Besayah
Salam gak kelo. Badak dao biyek telo semuah.
Ako labek udei lau ih bak cerita pasal wak ninak a lai Melanau bak pinyi sawa, BESAYAH. Ako agei jemelai sabei bei kawak ko besayah tapi besayah a lakei. Bukan bak pinyi sawa tapi bak peta'ah cerita a dana. Bei jelakau ko pulik badek keman kedao tuak ko sebab idak angai cerita jegem anek anek mero nyin. Senusui lao mak ako pesayah. Ako bei jumit suka gak anek luwin tapi ako lebih suka cerita jegem tuak, peta'ah cerita a dana.
Ako agei umit sabei, ako bei pilak a pesayah tuak mero ko lian ako agei diam jegem apak ayang. Lian yin umur ko bei 4 tahun atau 5 tahun keyin lah. A lai yin biasa nyin labei bah abei. Lian gak bei kawak berabeh keman sama, beh yin cerita jegem tina tama a mero.
Kalau ngak selalu angai labek pesayah, baruk lah a nyad melabau sau lakau nyin labek tiap malam ngak kubo nyin. Kalau a lai yin bei rudeng bak besawa, tina tama a lai yin labek betemu gak kubo a mero senayah nyin.
Bei yin masuk cerita adat Melanau merisik, melabau, bertunang serta kawin.
Ako labek udei lau ih bak cerita pasal wak ninak a lai Melanau bak pinyi sawa, BESAYAH. Ako agei jemelai sabei bei kawak ko besayah tapi besayah a lakei. Bukan bak pinyi sawa tapi bak peta'ah cerita a dana. Bei jelakau ko pulik badek keman kedao tuak ko sebab idak angai cerita jegem anek anek mero nyin. Senusui lao mak ako pesayah. Ako bei jumit suka gak anek luwin tapi ako lebih suka cerita jegem tuak, peta'ah cerita a dana.
Ako agei umit sabei, ako bei pilak a pesayah tuak mero ko lian ako agei diam jegem apak ayang. Lian yin umur ko bei 4 tahun atau 5 tahun keyin lah. A lai yin biasa nyin labei bah abei. Lian gak bei kawak berabeh keman sama, beh yin cerita jegem tina tama a mero.
Kalau ngak selalu angai labek pesayah, baruk lah a nyad melabau sau lakau nyin labek tiap malam ngak kubo nyin. Kalau a lai yin bei rudeng bak besawa, tina tama a lai yin labek betemu gak kubo a mero senayah nyin.
Bei yin masuk cerita adat Melanau merisik, melabau, bertunang serta kawin.
Saturday, December 13, 2008
Melanau - The People
When i went study outside Sarawak, my friends from other states (Peninsular Malaysia and Sabah) will says that mostly Melanau people looks like Chinese. I will say not all looks like Chinese. It maybe because they refer it to me. If they refer it to me, i am not purely Melanau. So, i am not a good example of how purely Melanau looks like. How to describe us? Hmm.. Again, i am not good in describing but maybe you guys can have a look at this blog posts that i found. The blogger is from Mukah and this posts is about Melanau traditional wedding at Mukah. Quite interesting to read and she got a beauitiful collections of photos.
Click to this link: Twinkle and Me
A lots of mix-marriage is happen now so i am not sure what will the next generations of Melanau will looks like. As for myself, part of my blood is Chinese and my sisters and brothers already married to other races as well. My nephew is more into Chinese blood because my brother married to Chinese lady. So...what left for Melanau blood in my family. I am not sure too..That's why i am gathering informations about Melanau here and i am sure i will find a lot more after this.
Mun sabei, ako debei rapa bak peduli angai gak adat a liko atau mana-mana pasal a liko. Tapi ajau ih ko pilak idak angai ji wak ngak neliluk. Apatah agei bila a lakei-lakei wak memigang adat gak kapong ngak matai min. Lian ih, gak kapong ko mun lian a kawin kurang angai ji agei wak menak surong berian. Adet debei rapa nebak ji agei. Luin suka aluk kawin cara aliko putik. Kawin gak restorenlah wak paling senang. Ienlah tan wak menak ko luk pinyi idak aluk pasal ji gaya udip a liko wak saji atang. Ako keman umit angai debei nelajer lo mak ko pasal adet a liko.
Mun sabei, ako debei rapa bak peduli angai gak adat a liko atau mana-mana pasal a liko. Tapi ajau ih ko pilak idak angai ji wak ngak neliluk. Apatah agei bila a lakei-lakei wak memigang adat gak kapong ngak matai min. Lian ih, gak kapong ko mun lian a kawin kurang angai ji agei wak menak surong berian. Adet debei rapa nebak ji agei. Luin suka aluk kawin cara aliko putik. Kawin gak restorenlah wak paling senang. Ienlah tan wak menak ko luk pinyi idak aluk pasal ji gaya udip a liko wak saji atang. Ako keman umit angai debei nelajer lo mak ko pasal adet a liko.
Wednesday, December 3, 2008
Writing In English
My previous plan was to write in my mother tongue but then the knowledge can not be spread out and shared. So, i have decided to keep writing in Melanau language but only a few but will write more in English especially when it comes to information about my ethnic group, the MELANAU. I am happy if i can share more information about this small group of people. Even in Sarawak, the traditional Melanau is become smaller in numbers because of mix-marriage and the traditions is not pass down to the younger generations. I admit that me myself not knowing so much about my own culture and traditions.
So, i hope by doing some research online (articles and journals about Melanau) and looking back at my own people at my village then i can share more infromations about Melanau. Thanks for those who interested to know more about my ethnic group.
So, i hope by doing some research online (articles and journals about Melanau) and looking back at my own people at my village then i can share more infromations about Melanau. Thanks for those who interested to know more about my ethnic group.
Subscribe to:
Posts (Atom)